|
Yêu cầu bón phân hợp lư và cân đối có 5 đúng và 1
cần
1. Bón đúng chủng loại phân
Cây trồng yêu cầu phân ǵ bón
phân đó. Phân bón có nhiều loại, nhưng có 4 loại chính là N, P, K, S; mỗi loại
có chức năng riêng. Bón phân không đúng yêu cầu, không phát huy được hiệu quả
c̣n có hại cho cây.
Bón đúng phân không những đáp
ứng được yêu cầu của cây mà c̣n giữ được ổn định môi trường của đất. ở đất chua
tuyệt đối không bón những loại phân có tính axit cao quá ngưỡng và trên nền đất
kiềm không bón các loại phân có tính kiềm cao quá ngưỡng.
2. Bón đúng thời điểm yêu
cầu của cây
Nhu cầu dinh dưỡng của cây
trồng khác nhau tuỳ theo từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển. Có loại cây ở
giai đoạn sinh trưởng cần kali hơn đạm; cũng có loại cây ở thời kỳ phát triển
lại cần đạm hơn kali. Bón đúng loại phân mà cây cần mới phát huy hiệu quả.
Trong suốt thời kỳ sống, cây
trồng luôn luôn có nhu cầu các chất dinh dưỡng cho sinh trưởng và phát triển, v́
vậy khi bón nên chia phân bón nhiều lần theo quy tŕnh và bón vào lúc cây phát
triển mạnh. Không bón một lúc quá nhiều, sai nguyên tắc. Việc bón quá nhiều một
lúc sẽ gây ra thừa phân lăng phí, ô nhiễm môi trường, cây sử dụng không hết sẽ
làm cho cây biến dạng dễ nhiễm bệnh, năng suất chất lượng nông sản thấp.
3. Bón đúng thời cơ
Bón phân là h́nh thức bổ sung
vào đất chất dinh dưỡng cho cây trồng. Ngoài ra, các vi sinh vật đất phân huỷ
các chất hữu cơ sẵn có hoặc cố định N từ không khí vào đất. Nhiều nhà khoa học
Nga, Trung Quốc, Đức, Nauy... cho thấy bón phân c̣n có tác dụng kích thích hoạt
động của tập đoàn vi sinh vật đất. Nhờ đó cây được tăng cường cung cấp lượng các
chất dinh dưỡng cân đối hơn. Bón phân không những cho cây trồng mà c̣n giúp cho
vi sinh vật đất phát triển hữu hiệu hơn.
Bón đúng loại phân, bón đúng
thời cơ, bón đúng đối tượng tăng khả năng chống chịu của cây đối với hạn, rét,
thời tiết bất thường của môi trường và với sâu bệnh gây hại (ví dụ phân kali).
Bón phân không phải lúc nào cũng để cung cấp dinh dưỡng thúc đẩy cây trồng phát
triển mà c̣n có trường hợp phải dùng phân để tác động hăm bớt tốc độ sinh trưởng
nhằm tăng tính chịu đựng của cây trước các yếu tố xấu phát sinh.
4. Bón đúng vụ và thời tiết
Thời tiết rất ảnh hưởng đến
hiệu quả của phân bón (mưa làm rửa trôi phân bón, nắng khô làm phân bón không
tạo được môi trường dinh dưỡng dễ tiêu, cây không phát triển, hỏng hoa, quả…).
5. Bón đúng phương pháp qui
định
Có 2 cách bón phổ thông: phun
phân bón lá trên lá, phân khác th́ bón vào gốc cây, vào hố, vào rănh hoặc bón
rải đều trên mặt đất...
Bón phân có 3 thời kỳ: bón lót,
bón thúc, bón đ̣ng, có nơi c̣n bón bổ sung khi tạo hạt.
6. Bón phân cân đối
Nhu cầu dinh dưỡng của cây
trồng rất khác nhau. Bón phân cân đối hợp lư là bón đúng lượng, đúng loại và tỷ
lệ giữa các loại phân bón thích hợp cho nhu cầu của cây trồng. Thiếu một thành
phần dinh dưỡng nào, cây trồng sinh trưởng kém, không đồng đều mà c̣n gây hại.
Nguyên tố dinh dưỡng ngoài việc
mỗi loại có một chức năng trực tiếp cây trồng, c̣n ảnh hưởng dung hoà qua lại
trong việc phát huy tính năng hoặc hạn chế tác dụng lẫn nhau.
Mỗi loại cây trồng (như nói
trên) có những tỷ lệ không giống nhau trong cân đối các nguyên tố dinh dưỡng. Tỷ
lệ cân đối đều phải luôn luôn có sự biến hoá thay đổi tuỳ theo vụ mùa, năm
tháng, rét lạnh, nóng hanh, mưa dầm... và các loại đất khác nhau.
Bón phân không cân đối không
phát huy được tính năng tác dụng của mỗi loại phân, c̣n gây thoái hoá đất, ḱm
hăm năng suất cây trồng và ô nhiễm môi trường.
Tác dụng của bón phân cân đối:
- Bảo vệ đất ít rửa trôi, ít
xói ṃn góp phần cải thiện thảm thực vật và độ ph́ nhiêu của đất.
- Tăng năng suất cây trồng
(nâng cao, tăng năng suất cây trồng đến 40-45%).
- Phẩm cấp nông sản ổn định tốt
hơn.
- Bảo vệ nguồn nước, hạn chế
khí độc hại góp phần tiết kiệm phân bón.
Những yêu cầu sử dụng phân
bón đồng bộ và hợp lư
1. Bón phân hợp lư cho cây
trồng tức là việc chủ động bón phân có sự phối hợp với: giống, nước và với điều
kiện tự nhiên để tạo ra tăng năng suất cây trồng mà không phải là áp đặt ư muốn
của con người đối với cây trồng và tự nhiên.
Bón phân là tác động quá tŕnh
phát triển vật chất trong tự nhiên, là cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng
nhằm phối hợp tốt với tự nhiên tạo ra sản phẩm cho loài người.
2. Đối với việc phát triển cây
trồng tự nhiên, việc bón phân phải vừa đủ, hợp lư; nếu phân bón dư thừa hay ít
đi đều ảnh hưởng tới sinh trưởng phát triển của cây trồng.
Bón phân quá nhiều, không đúng
liều lượng quy định làm cho cây trồng không phát triển, thậm chí cây trồng bị
kiệt quệ, tàn lụi... (như: bón nguyên tố đồng (Cu) là thành phần phân vi lượng
cho cây, nếu phun nồng độ cao (trên 1%) làm cho lá cây bị cháy).
Bà con nông dân cần hiểu biết
đầy đủ hơn về đặc điểm cây trồng, nhu cầu dinh dưỡng của cây, tính năng tác dụng
của mỗi loại phân bón (cơ bản), hiểu được mối quan hệ giữa các loài sinh vật
trong hệ sinh thái, th́ chúng ta có thể tiết kiệm được nhiều phân bón và thời
gian.
Vấn đề bón phân hợp lư và
đồng bộ: Cần
bám sát trạng thái của cây trồng diễn biến trên đồng ruộng.
Những bức xúc và phản ứng của
cây trồng khi tiếp thu lượng dinh dưỡng thiếu cân bằng được thể hiện ra h́nh
thức bên ngoài phụ thuộc vào thời điểm sinh trưởng phát triển của cây và những
phản ứng của bản thân cây đối với các yếu tố thuận và bất thuận trong môi trường
và điều kiện sống tự nhiên (ví dụ: thiếu đạm th́ cây phát triển c̣i cọc, lá
chuyển sang vàng, cây thừa đạm lá có màu xanh sẫm, lá mềm mướt...).
|